Z kolei Śląsk imponuje różnorodnością etniczną i językową, a silne tradycje górnicze oraz lokalny dialekt stanowią tego doskonały przykład. Jej stolica, Poznań, znana jest z licznych zabytków etnometodologia oraz bogatej tradycji lokalnej. Wydarzenia takie jak powstania narodowe były istotnymi momentami, które podkreślały znaczenie lokalnych tradycji, nadając mieszkańcom poczucie wspólnoty. Nowa sytuacja polityczna z kolei przyniosła zmiany w diecezjach oraz administracji, co miało kluczowe znaczenie dla ochrony regionalnych tradycji. Podziały kraju spowodowały, że granice administracyjne i etniczne zaczęły się zacierać, co miało swoje konsekwencje dla lokalnych kultur. Polityczne zawirowania, takie jak rozbiory Polski, znacząco wpłynęły na bogactwo kulturowe różnych regionów.

Łódzkie zaś zachowało nazwę od głównego miasta, gdyż nie zdecydowano się na przywrócenie miana tradycyjnie nawiązującego do dawnych stolic tych ziem (Łęczycy i Sieradza). 24 lipca 1998 została ostatecznie uchwalona, a następnie podpisana przez prezydenta Kwaśniewskiego ustawa przewidująca 16 województw. Sejm na posiedzeniu w dniu 5 czerwca 1998 uchwalił ustawę przewidującą 12 województw, którą następnie przekazał Senatowi. Za zaniechaniem reformy i pozostawieniem wariantu 49 województw opowiadali się głównie politycy PSL, którzy proponowali skupienie istniejących województw w zrzeszenia regionalne. Przez Jana Łopuszańskiego, marszałek senatu Alicję Grześkowiak i niektórych senatorów, a także mniej popularne koncepcje z innymi liczbami województw. W latach 1990–1992 powstało ponad 20 koncepcji zmiany podziału administracyjnego kraju.

Zabór pruski do 1807 roku

W drugiej połowie XV wieku przejściowo znalazł się w rękach węgierskiego króla Macieja Korwina, który mianując na tym terenie swoich starostów po raz pierwszy wprowadził rozróżnienie na Dolny i Górny Śląsk. Do pierwszego z nich na przełomie XV i XVI wieku włączono terytoria księstw zatorskiego i oświęcimskiego. W ten sposób wykrystalizował się ostateczny podział terytorialny przedrozbiorowej Polski, uzupełniony po unii lubelskiej (1569) trzecim członem wspólnego państwa – Wielkim Księstwem Litewskim. Dopiero z czasem do ziem tych dołączano kolejne mniejsze czy większe terytoria, często najpierw tylko w postaci lennej, z czasem dopiero inkorporując do Korony. Przywiązanie szlachty do jego struktury i hierarchii czyniło go jednym z bardziej trwałych w Europie, a szeroka władza lokalnych sejmików ziemskich wzmacniała u szlachty poczucie regionalnej tożsamości.

Co stanowi podział Polski na regiony kulturowe?

Na czołowej pozycji znajduje się Kraków, miasto o niezwykłej historii, będące częścią listy UNESCO. Nowoczesne inwestycje oraz dynamiczny rozwój miast mają znaczący wpływ na życie mieszkańców, łącząc dawne tradycje z nowoczesnością. Należy również wspomnieć o współczesnych procesach urbanistycznych, które przekształcają oblicze regionu. Głęboko zakorzenione tradycje górnicze wpływają na lokalne obyczaje i święta. W XIX wieku Górny Śląsk stał się centrum przemysłu, co spowodowało intensywną urbanizację oraz napływ ludzi z różnych zakątków Polski i Europy.

Jakie procesy urbanistyczne i osadnicze kształtują regiony kulturowe?

Warto zaznaczyć, że sam pomysł ustalenia zachodniej granicy polskiej na Odrze i Nysie pojawiał się i w czasach zaborów i w okresie międzywojennym, jako koncepcja gwarantująca odrodzonej Polsce bezpieczną granicę od strony Niemiec. Punktem zwrotnym w kształtowaniu powojennej polskiej granicy była konferencja w Teheranie (28 listopada – 1 grudnia 1943 roku). Już w memorandum skierowanym w listopadzie 1940 roku do rządu brytyjskiego polski rząd emigracyjny postulował znaczące zmiany powojennej granicy polsko-niemieckiej tak, by zabezpieczyć Polskę przed ewentualną groźbą kolejnej napaści. Tereny na wschód od linii Sanu i Bugu zostały natomiast włączone do ZSRR i stały się częścią Ukraińskiej i Białoruskiej SSR, z wyjątkiem pogranicza wileńskiego, które Moskwa oddała Litwie tylko po to, by kilka miesięcy później cały kraj włączyć siłą do ZSRR. Ponadto granice województw nie uwzględniały czynnika komunikacyjnego łącząc tereny ze sobą nieskomunikowane i dzieląc te, które były ze sobą powiązane.

Polska to kraj o niezwykle bogatej kulturze, w której tradycje i obyczaje zmieniają się w zależności od regionu. Region ten może poszczycić się wieloma cennymi zabytkami architektury, wśród których Wawel stanowi symbol polskiej państwowości i kultury. Różnorodność ich strojów, dialektów i tradycji przyczynia się do bogactwa kulturowego kraju.

Reforma z 1999 roku przywróciła województwa wielkością zbliżone do tych sprzed 1975 roku i z czasów II RP, nadała im jednak nazwy nawiązujące w większości do dawnych, przedrozbiorowych określeń prowincji i ziem, które pierwotnie oznaczały inne terytoria. Powołanie województwa pomorskiego przywracało tę dawną nazwę regionu zwanego od XV wieku także w Polsce Prusami (najpierw Królewskimi potem Zachodnimi). Na rozkaz Piłsudskiego przeprowadzono operację zajęcia Wilna przez pozorowany bunt części wojsk polskich i po opanowaniu Wileńszczyzny proklamowano powstanie marionetkowego państwa, tzw. W wyniku I rozbioru (1772) otrzymali południową część Małopolski po linię Wisły, większość Rusi Czerwonej (bez Podola) i ziemi bełskiej. Stolicą całej prowincji pozostawał Wrocław, w jej obrębie znajdowała się też nie zaliczana tradycyjnie do Śląska ziemia kłodzka. Bug stał się wschodnią granicą dla Lubelszczyzny, a pojęcie Małopolski coraz bardziej kojarzono z ziemiami zaboru austriackiego, które nie weszły w granice Księstwa Warszawskiego, czyli nowo kreowaną Galicją.

Jakie tradycje i zwyczaje są charakterystyczne dla różnych regionów?

• Na północnym wschodzie do Polski trafiła znaczna część niedawnych Prus Wschodnich, podzielonych jednak między Polską i ZSRR wzdłuż sztucznie wytyczonej linii łączącej północny kraniec polskiej Suwalszczyzny z wybrzeżami Zalewu Wiślanego.
• Dodatkowo, regionalne tradycje oraz działania artystyczne nadają temu niezwykłemu regionowi wyjątkowego charakteru.
• W XIX wieku, w czasach zaborów, wiele obszarów znalazło się pod dominacją różnych mocarstw, co spowodowało procesy asymilacyjne i zmiany w lokalnych zwyczajach.
• Po likwidacji resztek autonomii w 1874 roku coraz częściej funkcjonowała nazwa Kraj Nadwiślański.
• Pas ziem centralnych składał się z Ziemi łęczyckiej (łac. Terra Lanciciensis), Ziemi sieradzkiej (łac. Terra Siradiae) i Ziemi wieluńskiej (łac. Terra Velumensis).

Pomimo przynależności do prowincji wielkopolskiej nadal wszystkie trzy województwa były postrzegane jako składowe Mazowsza. Granice między prowincjami nie były zmieniane, nowo inkorporowane ziemie włączano jako całościowe jednostki, nie dopasowywano granic i wielkości województw do potrzeb administracyjnych, lecz zachowywano ich granice zgodnie z archaicznymi podziałami dawnych księstw piastowskich. Najstabilniejszą pozostała granica północna, gdzie tylko w XIV wieku doszło do korekty granicy na korzyść Wielkopolski, do której Kazimierz III Wielki przyłączył ziemię wschowską. W XIII wieku utracona została ostatecznie, związana wcześniej ze Śląskiem, ziemia lubuska (łac. terra Lubus), o którą walczyli również książęta wielkopolscy i Brandenburgia. Natomiast odpadła od Małopolski jeszcze przed rozbiciem dzielnicowym ziemia przemyska (Grody Czerwieńskie) wraz z górnym dorzeczem Bugu i Sanu, które weszły w skład państw ruskich. Ich obecność wynika z tego, że Kościół nie był w stanie wykorzenić ich ze świadomości ludności ziem polskich i postanowił je zintegrować z kulturą chrześcijańską.